Klasslar

Mixinlar

JavaScript'da faqat bitta obyektdan meros olish mumkin (bir [[Prototype]] va bir ota klass). Ammo ba'zan bir nechta manbadan funksionallik olishni istaymiz. Bu holda mixin yordamga keladi.

Mixin g'oyasi

Mixin — bu boshqa klasslar ishlatishi mumkin bo'lgan metodlar to'plamini o'z ichiga olgan klass yoki obyekt. Mixinning o'zi mustaqil ishlatilmaydi — u boshqa klasslarni "boyitish" uchun xizmat qiladi.

Wikipediadagi ta'rif: mixin — bu boshqa klasslar tomonidan meros orqali emas, balki metodlarini nusxalash orqali ishlatiladigan metodlarni o'z ichiga olgan klass.

Object.assign bilan eng oddiy mixin

Amalda mixin — bu shunchaki foydali metodlar to'plamiga ega obyekt. Uni klass prototipiga Object.assign orqali nusxalash mumkin:

mixin-basic.js

// natija shu yerda chiqadi

E'tibor bering: User allaqachon boshqa klassdan meros olishi mumkin, mixin esa unga yana qo'shimcha metodlar beradi. Ya'ni mixin merosga xalaqit bermaydi.

Mixin ichida this ishlatilyapti (masalan this.name). Bu shundan — mixin metodlari qaysi obyektda chaqirilsa, o'sha obyektning kontekstida ishlaydi.

Mixin ichida meros

Mixinlarning o'zi bir-biridan meros olishi ham mumkin. Masalan, bir mixin boshqasidan olingan metodni super orqali chaqirishi mumkin:

mixin-super.js

// natija shu yerda chiqadi

Hodisali mixin (EventEmitter)

Mixinning eng amaliy misoli — hodisalar (events) mixini. Ko'p obyektlar hodisa "chiqarishi" (generatsiya qilishi) va boshqalar ularga "quloq solishi" (tinglashi) kerak bo'ladi. Buni mixin sifatida yozib, istalgan klassga ulash mumkin:

mixin-events.js

// natija shu yerda chiqadi

Bu yerda eventMixin ikkita metod beradi:

on(eventName, handler) — nomli hodisaga tinglovchi (handler) qo'shadi;
trigger(eventName, ...args) — hodisani "chiqaradi", barcha tinglovchilarni chaqiradi.

Endi istalgan klass shu mixinni ulab, hodisalar tizimiga ega bo'la oladi — yangi meros zanjiri yaratmasdan.

Mixin va meros farqi

Mixin va meros o'rtasidagi asosiy farqlarni tushunish muhim:

Meros — "bir turdan" chuqur bog'lanish (is-a, ya'ni "quyon — bu hayvon"). JavaScript'da faqat bitta ota klass mumkin;
Mixin — "funksionallik qo'shish" (has-a, ya'ni "menyu hodisa chiqara oladi"). Bir nechta mixinni istalgancha ulash mumkin;
Meros prototip zanjiri orqali dinamik bog'lanadi, mixin esa metodlarni nusxalaydi.

Mixin obyektning mavjud metodlarini tasodifan ustidan yozib yuborishi mumkin (Object.assign nusxalagani uchun). Shu sababli mixin metodlariga o'ziga xos, kamdan-kam to'qnashadigan nomlar berish yaxshi amaliyot (masalan _handlers kabi _li ichki nomlar).

Amaliyotda ko'p mashhur kutubxonalar (masalan Node.js'ning EventEmitteri) shunday hodisa mexanizmini beradi. Mixin g'oyasi esa uni istalgan obyektga ulash imkonini beradi.

Xulosa

Mixin — boshqa klasslarga metodlar qo'shish uchun umumiy metodlar to'plami;
JavaScript'da mixinlar ko'pincha Object.assign(Class.prototype, mixin) orqali qo'llaniladi;
Mixinlar meros zanjiriga xalaqit bermaydi — klass baribir boshqa klassdan meros olishi mumkin;
Hodisali mixin (on/trigger) — eng amaliy va keng tarqalgan misol;
Meros "is-a" (bir turdan), mixin esa "has-a" (funksionallik qo'shish) munosabatini ifodalaydi.