Klass merosi

Klass merosi (inheritance) — bir klassning imkoniyatlarini boshqa klass asosida kengaytirish usuli. Bu bizga mavjud funksionallikni takrorlamasdan qayta ishlatish imkonini beradi.

"extends" kalit so'zi

Aytaylik, Animal (hayvon) klassimiz bor:

Endi Rabbit (quyon) klassini yaratmoqchimiz. Quyon ham hayvon bo'lgani uchun, u Animal imkoniyatlarini meros olishi va o'ziga xos metodlar qo'shishi kerak. Buning uchun extends ishlatamiz:

Rabbit obyekti ham o'zining hide() metodiga, ham Animaldan meros olingan run() metodiga kirish huquqiga ega.

extendsdan keyin ifoda ham yozilishi mumkin. Masalan, klass generatsiya qiluvchi funksiya chaqiruvi:

function f(phrase) {
  return class {
    sayHi() { return phrase; }
  };
}

class User extends f("Salom") {}

console.log(new User().sayHi()); // Salom

Metodni qayta aniqlash (override)

Endi keling, oldinga borib, metodni qayta aniqlaymiz (override qilamiz). Standart holatda Rabbitda aniqlanmagan barcha metodlar Animaldan "o'z holicha" olinadi. Ammo agar biz Rabbitda o'z stop()imizni yozsak, u ishlatiladi:

super orqali ota metodni chaqirish

Ko'pincha biz ota metodni butunlay almashtirmoqchi emasmiz — uni asos qilib, ustiga qo'shimcha qilmoqchimiz. Buning uchun super.method(...) orqali ota klassdagi metodni chaqiramiz:

Bu yerda Rabbitning stop() metodi o'zining zanjiridagi super.stop()ni chaqiradi — ya'ni Animal.prototype.stopni.

Konstruktorni qayta aniqlash

Konstruktor bilan biroz murakkabroq. Hozirgacha Rabbitning o'z constructori yo'q edi. Spetsifikatsiyaga ko'ra, agar meros olgan klassda constructor bo'lmasa, quyidagi "bo'sh" konstruktor avtomatik yaratiladi:

class Rabbit extends Animal {
  // meros olgan klass uchun avtomatik generatsiya qilinadi
  constructor(...args) {
    super(...args);
  }
}

Ko'rib turganingizdek, u shunchaki ota constructorini chaqiradi va unga barcha argumentlarni uzatadi. Endi Rabbitga o'z konstruktorimizni qo'shsak, unda albatta super(...)ni chaqirishimiz kerak:

Nima uchun super() shart?

Meros olgan klass konstruktorlari maxsus ichki [[ConstructorKind]]: "derived" belgisiga ega. Bu farq juda muhim:

• Oddiy klassda new paytida bo'sh this obyekti darhol yaratiladi;
• Meros olgan klass konstruktori esa bu ishni o'zi bajarmaydi — u buni ota konstruktordan kutadi. Shuning uchun thisni ishlatishdan oldin super()ni chaqirish shart.

Xulosa

• class Child extends Parent — Childni Parentdan meros oldiradi;
• super.method() — ota klass metodini chaqiradi;
• super(...) — ota konstruktorini chaqiradi (faqat meros olgan konstruktor ichida);
• Meros olgan konstruktorda thisni ishlatishdan oldin super() chaqirilishi shart;
• Metodni qayta yozib (override), super orqali eskisini ham ishlatish mumkin.